Đề xuất thí điểm sàn giao dịch tiền số tại TP.HCM và Đà Nẵng

Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã đề xuất một chính sách thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) nhằm thúc đẩy sự phát triển của các mô hình kinh doanh ứng dụng công nghệ trong lĩnh vực tài chính (fintech) và tài sản số. Chính sách này sẽ được thí điểm tại hai thành phố lớn là TP.HCM và Đà Nẵng, hai trung tâm kinh tế – công nghệ của Việt Nam.

Chính sách sandbox cho phép các công ty fintech và các doanh nghiệp liên quan đến tài sản số thử nghiệm các sản phẩm, dịch vụ mới trong một khung pháp lý có giám sát chặt chẽ. Mục tiêu của chính sách này là tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp tiếp cận thị trường, phát triển công nghệ mới một cách an toàn, minh bạch và phù hợp với các quy định pháp luật. Đồng thời, chính sách này cũng giúp các cơ quan quản lý hiểu rõ hơn về các rủi ro và lợi ích của các mô hình kinh doanh mới, từ đó đưa ra các quy định quản lý phù hợp trong tương lai.

Việc thí điểm sandbox tại TP.HCM và Đà Nẵng là một bước quan trọng trong việc phát triển hệ sinh thái công nghệ tài chính và tài sản số tại Việt Nam. Hai thành phố này đều có hạ tầng công nghệ phát triển, nhiều doanh nghiệp công nghệ và tiềm năng để trở thành những trung tâm tài chính số quan trọng trong khu vực.

Tuy nhiên, chính sách này cần được triển khai một cách cẩn trọng, với các biện pháp giám sát rủi ro và bảo vệ nhà đầu tư, người dùng trong lĩnh vực tài chính số. Những vấn đề như an ninh mạng, bảo mật thông tin, và tuân thủ các quy định phòng chống rửa tiền là những yếu tố cần được quan tâm đặc biệt trong quá trình thử nghiệm.

Nếu thành công, sandbox có thể là tiền đề để mở rộng các chính sách hỗ trợ fintech và tài sản số trên toàn quốc, góp phần đưa Việt Nam tiến gần hơn đến việc trở thành một trung tâm công nghệ tài chính quan trọng trong khu vực và toàn cầu.

Trong dự thảo đề nghị xây dựng Nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập trung tâm tài chính, Bộ Kế hoạch & Đầu tư đã đưa ra đề xuất thử nghiệm chính sách sandbox với các mô hình kinh doanh ứng dụng công nghệ trong lĩnh vực tài chính (fintech). Sandbox này sẽ cho phép các doanh nghiệp thử nghiệm các sản phẩm, dịch vụ mới liên quan đến tài chính, bao gồm cả sàn giao dịch tài sản số và tiền mã hóa, trong một môi trường có giám sát chặt chẽ từ cơ quan quản lý.

Ủy ban Quản lý, điều hành trung tâm tài chính sẽ là đơn vị có thẩm quyền cấp phép, theo dõi, đánh giá tác động và quản trị rủi ro liên quan đến sandbox. Điều này sẽ đảm bảo rằng các thử nghiệm diễn ra an toàn, có kiểm soát, từ đó giúp giảm thiểu rủi ro trong các hoạt động liên quan đến tiền mã hóa và tài sản số. Quá trình thử nghiệm sẽ cung cấp thông tin cần thiết cho các cơ quan quản lý để đưa ra các quy định phù hợp với thị trường.

Theo kế hoạch, Trung tâm tài chính tại TP.HCM và Đà Nẵng dự kiến sẽ được thành lập và đi vào vận hành trong năm 2025. Việc thành lập các trung tâm này nhằm đưa Việt Nam trở thành một điểm đến quan trọng trong ngành tài chính, không chỉ trong khu vực mà còn trên trường quốc tế. Động thái này là một phần trong chiến lược dài hạn để phát triển thị trường tài chính và công nghệ của Việt Nam, đồng thời thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Trước đó, Chính phủ Việt Nam đã giới thiệu một dự luật để phân loại rõ ràng các tài sản mã hóa. Theo đó, tài sản số được định nghĩa là tài sản có giá trị pháp lý theo Bộ luật Dân sự, được thể hiện dưới dạng dữ liệu số, và được tạo ra, phát hành, lưu trữ, chuyển giao, xác thực qua công nghệ số trên nền tảng điện tử. Điều này cung cấp một cơ sở pháp lý rõ ràng cho việc quản lý và giao dịch các tài sản số, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam.

Việc triển khai sandbox cho fintech và tài sản số là một bước đi chiến lược để Việt Nam nắm bắt cơ hội trong lĩnh vực tài chính kỹ thuật số, đồng thời giúp phát triển các mô hình kinh doanh mới và nâng cao vị thế cạnh tranh quốc tế.

Thực tế, mặc dù tiền số không bị cấm tại Việt Nam, nhưng do thiếu các quy định pháp lý cụ thể, tiền số hiện chưa được công nhận là một loại tài sản chính thức. Sự thiếu hụt khung pháp lý này khiến nhiều doanh nghiệp chọn đăng ký tại các quốc gia như Singapore hay Mỹ, sau đó quay trở lại hoạt động tại Việt Nam. Điều này không chỉ làm mất đi lợi thế cạnh tranh của Việt Nam mà còn gây thất thu thuế. Đối với người dùng, việc thiếu minh bạch và sự giám sát trong các giao dịch tiền số dẫn đến nhiều rủi ro và hạn chế quyền lợi của họ.

Theo báo cáo từ Triple-A, Việt Nam hiện xếp hạng thứ hai toàn cầu về sở hữu tiền số với khoảng 21,2% dân số sở hữu crypto. Điều này cho thấy một sự phát triển mạnh mẽ của tiền số và các nền tảng tài chính phi tập trung (DeFi) tại Việt Nam, trong đó giao dịch DeFi chiếm đến 28,8% khối lượng giao dịch. Do đó, việc xây dựng một khung pháp lý hoàn chỉnh để quản lý và thúc đẩy sự phát triển của thị trường crypto là điều cần thiết, nhằm tháo gỡ các rào cản và tạo môi trường thân thiện hơn cho các nhà đầu tư và người dùng.

Bên cạnh việc thúc đẩy quản lý tài sản số, Bộ Kế hoạch & Đầu tư cũng đề xuất một loạt các chính sách ưu đãi nhằm khuyến khích đầu tư vào các trung tâm tài chính sắp được thành lập. Cụ thể, các dự án thuộc các lĩnh vực ưu tiên phát triển sẽ được hưởng mức thuế suất thu nhập doanh nghiệp 10% suốt vòng đời dự án. Đối với các dự án đầu tư khác, bao gồm thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản, dự kiến mức thuế sẽ là 10% trong 15 năm. Ngoài ra, các doanh nghiệp sẽ được miễn thuế trong 4 năm đầu tiên và giảm 50% thuế trong 9 năm tiếp theo từ khi có thu nhập chịu thuế.

Các doanh nghiệp lớn nhất thế giới, nằm trong danh sách 500 doanh nghiệp hàng đầu theo xếp hạng của Forbes, có thể nhận thêm ưu đãi miễn thuế thu nhập trong 2 năm và giảm 50% thuế trong 4 năm tiếp theo. Đối với các cán bộ quản lý, nhà khoa học, và chuyên gia làm việc tại các trung tâm tài chính quốc tế, thu nhập của họ sẽ được miễn thuế thu nhập cá nhân, với các đối tượng khác được miễn thuế đến hết năm 2035 và giảm 50% thuế trong các năm tiếp theo. Chuyên gia nước ngoài cũng sẽ được hỗ trợ thuận lợi trong quá trình xuất nhập cảnh và tạm trú.

Ngoài ra, tại các trung tâm tài chính sẽ có hệ thống đăng ký thành viên cho các tổ chức tín dụng, công ty tài chính, sàn giao dịch chứng khoán, vàng, ngoại tệ, quỹ đầu tư tài chính, và công ty bảo hiểm. Các doanh nghiệp này sẽ được phép thành lập và hoạt động trong các trung tâm tài chính, góp phần tạo ra một hệ sinh thái tài chính đầy đủ và chuyên nghiệp.

Theo Bộ Kế hoạch & Đầu tư, các chính sách ưu đãi này phù hợp với thực tiễn và sẽ giúp quản lý hiệu quả hoạt động của các trung tâm tài chính, không bị ràng buộc bởi các quy định về đăng ký doanh nghiệp trong Luật Doanh nghiệp và các văn bản pháp lý liên quan. Điều này sẽ tạo điều kiện thuận lợi để phát triển một môi trường tài chính hiện đại, cạnh tranh quốc tế, và thu hút nhiều nguồn vốn, công nghệ vào Việt Nam.

Từ VnExpress